Biorę sprawy w swoje ręce
Bezrobocie jest bez wątpienia jednym z najpoważniejszych problemów społecznych. Występowało i występuje w większości krajów na świecie. Jednak bardzo wiele czynników decyduje o tym, że w jednych krajach jest ono niewielkie, a w innych przyjmuje rozmiary wręcz katastrofalne. W Polsce poziom bezrobocia ostatnimi czasy spada. Jest to jednak wciąż bardzo poważny problem, którego największy wzrost przypisuje się na początek lat dziewięćdziesiątych. Właśnie wtedy w wyniku niezwykle niepopularnych, ale niezbędnych decyzji, dokonano transformacji całej polskiej gospodarki, w wyniku czego pozamykano ogromna liczbę państwowych zakładów pracy. W gospodarce rynkowej, stawały się bowiem poprzez swoją nierentowność zupełnie niepotrzebnymi molochami…
W tej trudnej dla bardzo wielu ludzi sytuacji jedynym wyjściem w tamtych czasach była emigracja. Za główny cel, Polacy obrali sobie dwa kraje: Niemcy oraz Stany Zjednoczone. Pod ambasadą USA na ulicy Pięknej w Warszawie ustawiały się ogromne kolejki, a sceny rozgrywające się tam, budziły nieraz grozę. Sytuacja Polski zmieniała się przez te lata, jednak wskaźnik bezrobocia wciąż pozostawał wysoki. Dopiero po wejściu Polski do Unii Europejskiej pojawiły się dla Polaków nowe możliwości. Oto trzy najpotężniejsze kraje postanowiły dla nas otworzyć swój rynek pracy. Wśród nich Wielka Brytania i Irlandia, do której tuż po otwarciu granic, z przyczyn zwykle ekonomicznych wyjechało ponad dwa miliony ludzi. Jednak oprócz tego, na terenie kraju jak grzyby po deszczu zaczęły tworzyć się fundacje, których celem było realizowanie projektów unijnych, których celem było dokształcanie się oraz poprawianie własnych kwalifikacji. Wzrosło również zapotrzebowanie w budownictwie.
Mimo tak wielu wydawałoby się optymistycznych danych, jesteśmy wciąż daleko za najbardziej rozwiniętymi krajami zachodniej części Unii, jak również naszych sąsiadów z regionu takich jak Słowenia, Czechy czy Estonia. Zarobki w naszym kraju wciąż odbiegają od tych europejskich, a wskaźnik bezrobocia wciąż oscyluje w granicach dziesięciu procent. Wiele musi jeszcze się zmienić w naszym podejściu do pracy, abyśmy mogli bez kompleksów konkurować na równych zasadach z innymi krajami UE. Co zatem my powinniśmy robić, aby odnaleźć się na niełatwym rynku pracy? Przede wszystkim wziąć sprawy we własne ręce. Nie liczyć na cuda... Od decyzji polityków, ich sposobu uprawiania polityki, jak również gospodarowania państwem zależy wiele, jednak nasz sukces, zależy już tylko od nas samych.
Emigracja nie jest jedynym wyjściem z trudnej sytuacji. W wyniku normalizacji oraz poprawiającej się sytuacji naszej gospodarki szczęścia możemy szukać także u siebie. Wyjściem z sytuacji jest przede wszystkim poprawa własnych kwalifikacji, jak również przekwalifikowanie się w sytuacji, gdy w wyuczonym przez nas zawodzie nie ma już zapotrzebowania. Fundacja „Nasza Szkoła” oferuje takie możliwości. Organizujemy wiele projektów finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Zajęcia komputerowe dla seniorów, lekcje języków obcych to tylko kilka przykładów programów mających na celu polepszenie własnych kwalifikacji. Warto zatem inwestować w siebie w przypadku gdy jesteśmy bezrobotni, jak również wtedy, kiedy mamy już pracę. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawców do ułatwienia pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych . Istnieje również wiele korzyści podatkowych, które zachęcają pracodawców i pracowników do powiększania własnych kwalifikacji.
Sposobów na znalezienie pracy jest wiele. Tak samo jak wiele jest sposobów na podniesienie własnych kwalifikacji i rozwój zawodowy. Jednak droga ku spełnieniu naszych pragnień i celów niejednokrotnie bywa wyboista i kręta. Musimy jednak zawsze pamiętać, że sukces i powodzenie w największym stopniu zależy od naszej determinacji, wiary we własne możliwości, oraz ciągły rozwój.

Jak to naprawdę z nami jest???
Jakie rzeczywiście mamy w Polsce bezrobocie? Na pewno mniejsze niż podają oficjalne statystki. Bezrobotny to przecież osoba, która szuka pracy, a u nas ok. 30% zarejestrowanych bezrobotnych nie jest wcale zainteresowana podjęciem pracy. Przyczyny takiego stanu rzeczy są złożone: niskie kwalifikacje, brak wiary we własne siły, nieadekwatne płace, to tylko niektóre z nich. Nie bez znaczenia są w tej sytuacji także służby zatrudnienia, które w Polsce zaczynają się zajmować osobą bezrobotną po upływie pół roku od momentu rejestracji, a w USA zaledwie po tygodniu.
Poza tym w Polsce można zaobserwować zjawisko bardzo dużego niedopasowania: wiekowego, regionalnego, strukturalnego, które również wywiera znaczący wpływ na zjawisko bezrobocia. Wpływa to na bardzo niski wskaźnik zatrudnienia, mimo ogólnie spadającego bezrobocia. W naszym kraju pracuje bowiem niecałe 60% Polaków w wieku produkcyjnym, a ogromna część społeczeństwa żyje z emerytur, zasiłków, rent. Zdecydowaną cześć wyżej wymienionej grupy stanowią ludzie po 55 roku życia. Taka właśnie istniejąca marginalizacja społeczna osób starszych stanowi poważne zagrożenie dla systemu społeczno-ekonomicznego, a wiele niebezpiecznych symptomów takich jak malejąca liczba osób starszych aktywnych zawodowo, rosnące wydatki na świadczenia socjalne można zauważyć na każdym kroku.
Na drugim biegunie tej sytuacji wydają się być ludzie młodzi, którzy bardzo często nie mogą lub nie chcą podejmować pracy w kraju, decydując się tym samym na migrację zarobkową. Wybierają najwcześniej Wielką Brytanię, Niemcy, jak również naszych południowych sąsiadów to znaczy: Czechy lub Słowację. W zdecydowanej większości przypadków pracują poniżej swoich możliwości i wykształcenia. Kiedy podaje się przykłady innych państw, do których rodacy udają się na migrację zarobkową samoistnie nasuwa się pytanie, jakie inne rozwiązanie mające na celu zaktywizowanie osób bezrobotnych są tam prowadzone? I tak na przykład w Wielkiej Brytanii wprowadzono kontrakty socjalne. Metoda polegała na tym, że państwo dawało bezrobotnemu oferty pracy albo czasowy zasiłek. W zamian tego osoba musiała się nauczyć prostych umiejętności związanych z poruszaniem się na rynku pracy np. prowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej, pisania CV. Z kolei w USA bezrobotni jeżeli znaleźli pracę lub założyli własna firmę dostawali dodatkową pomoc od państwa. Program ten okazał się o wiele skuteczniejszy i tańczy niż wypłata zasiłków.
Po młodzieży i osobach starszych grupą, która także wydaje się mieć problemy z pewnym odnalezieniem się na rynku pracy są kobiety. Chodzi tutaj przede wszystkim o kobiety, które pozostają bierne zawodowo ze względu na fakt wychowywania dziecka. Wiele z nich nie może znaleźć zajęcia, ponieważ brakuje pracy w niepełnym wymiarze, pracy w domu itp.
A takie właśnie rozwiązanie wydają się być bardzo przyszłościowe. Już teraz słychać wiele głosów o potrzebie elastycznych form zatrudnienia (o pracy w domu, w nietypowych porach, niepełnym wymiarze). Może więc warto zastanowić się głębiej nad takim rozwiązaniami, może warto też popatrzeć na przykłady innych państw, a wtedy być może jest szansa na zminimalizowanie w naszym kraju bezrobocia, tego faktycznego i tego ukrytego.
i

Warunki zatrudnienia w wybranych krajach UE

Pośrednictwem pracy za granicą zajmują się wojewódzkie urzędy pracy.
Jeśli zdecydowałeś się na prywatnego pośrednika, sprawdź, czy posiada on certyfikat Ministerstwa Gospodarki i Pracy lub ministerstwa właściwego do spraw pracy w danym państwie. Pośrednik nie może pobierać żadnych prowizji dla siebie, może obciążyć klienta jedynie faktycznie przez siebie poniesionymi kosztami. Nie może żądać kaucji i na wszystko musi posiadać faktury.
Należy uważać na oferty w prasie i Internecie, które zawierają tylko numer kontaktowy - często służą one naciąganiu naiwnych. Zanim skorzystasz z usług pośrednika, sprawdź - na przykład w serwisie EURES - czy firma naprawdę istnieje i czym się zajmuje.

DOKUMENTY DLA POŚREDNIKA
Przystępując do szukania zagranicznych ofert pracy u pośrednika, przygotuj komplet następujących dokumentów:
  CV i list motywacyjny (po polsku i w języku obcym). Niekiedy należy też dostarczyć formularz, który można
     znaleźć na stronie internetowej pośrednika,
  zdjęcie paszportowe, często też całej sylwetki (np. dla potencjalnych kelnerek i barmanów),
  kopie świadectw ukończenia szkoły lub uzyskania kwalifikacji zawodowych,
  wyniki badań zdrowotnych, zwłaszcza gdy twoja praca będzie wymagać kontaktów z klientem,
  kopię paszportu.
Przed wyjazdem do pracy na terytorium innego państwa członkowskiego zwróć się do terenowej jednostki ZUS o wydanie odpowiednich formularzy:
E 101 - dla pracowników, osób pracujących na własny rachunek oraz urzędników państwowych w innym kraju, E102 - w przypadku przedłużenia okresu oddelegowania pracownika lub prowadzenia działalności na własny rachunek powyżej 12 miesięcy.
Szczegółowe wymogi, jakie należy spełnić w celu otrzymania tych formularzy znajdują się są na stronie internetowej ZUS: www.zus.pl.

UBEZPIECZENIA
  Możesz być ubezpieczony tylko w jednym kraju, nawet jeśli pracujesz w kilku państwach Unii jednocześnie.
  Zazwyczaj podlegasz ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu tam, gdzie wykonujesz pracę.
  Pracując w kilku państwach jednocześnie:
  Jeżeli jednocześnie wykonujesz pracę najemną w kilku państwach, w zależności od sytuacji, możesz podlegać albo przepisom państwa, w którym masz miejsce zamieszkania, albo państwa, w którym siedzibę ma przedsiębiorstwo albo pracodawca, z którym zawarłeś umowę,
  Jeżeli prowadzisz działalność na własny rachunek na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich, wówczas podlegasz ustawodawstwu ubezpieczeniowemu tego państwa, na terytorium którego zamieszkujesz, jeżeli wykonujesz jakąkolwiek część swojej działalności na terytorium tego państwa,
 Jeżeli wykonujesz jednocześnie pracę najemną i pracę na własny rachunek na terytoriach różnych państw członkowskich, podlegasz co do zasady ustawodawstwu tego państwa, na terytorium którego wykonujesz pracę najemną.

  Zgodnie z przepisami wspólnotowymi, jeśli masz ubezpieczenie zdrowotne w którymś z krajów Unii, możesz korzystać z opieki zdrowotnej w pełnym zakresie lub ze świadczeń natychmiast koniecznych.
Opieka zdrowotna
Opieka zdrowotna w pełnym zakresie - to prawo do wszystkich świadczeń leczniczych przysługujących w procesie leczenia i powrotu do zdrowia przewidzianych przez ustawodawstwo państwa członkowskiego, w którym tą opieką cię objęto.
Świadczenia natychmiast konieczne - to świadczenia lecznicze niezbędne do ratowania twojego zdrowia i życia. Są udzielane w razie nieszczęśliwych wypadków, urazów a także w przypadku nagłych zachorowań, jak np. ból gardła, gorączka, kaszel.
  Zaświadczeniem potwierdzającym prawo do uzyskania nieodpłatnych świadczeń leczniczych w kraju zamieszkania jest formularz E 106 - aby go otrzymać, należy się zarejestrować w instytucji ubezpieczenia zdrowotnego kraju zatrudnienia.
  Pracownik delegowany do pracy na terytorium innego państwa podlega w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego prawu państwa, w którym stale mieszka.
Bezrobotni i towarzyszący im członkowie rodzin, którzy wyjadą do kraju UE by szukać pracy, mają prawo do świadczeń zdrowotnych w pełnym zakresie w każdym z tych państw. Muszą jednak:
  być ubezpieczeni w jednej z kas chorych kraju pochodzenia,
  być zarejestrowani jako poszukujący pracy przez co najmniej 4 tygodnie we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu urzędzie pracy,
  pobierać zasiłek dla bezrobotnych.

STAWKA PODATKU OD DOCHODÓW OSOBISTYCH W PAŃSTWACH UE
Polska podpisała ze wszystkimi krajami UE umowy dotyczące unikania podwójnego opodatkowania dochodów. Pracownik uiszcza podatek jedynie w kraju, gdzie jest zatrudniony, według obowiązującej tam ordynacji podatkowej.

W tabeli dane w procentach

UWAGA!
Wielka Brytania, Irlandia i Szwecja to jedyne kraje unijnej piętnastki, które nie wprowadziły żadnych ograniczeń w sprawie pracy dla mieszkańców krajów przystępujących do Wspólnoty. Od dnia akcesji możesz również bez ograniczeń podejmować pracę w siedmiu nowych krajach członkowskich (na Litwie, Łotwie, w Estonii, Czechach, Słowacji, Słowenii i na Węgrzech) oraz w Islandii, państwie stowarzyszonym z UE.

ADRESY PRZYDATNYCH STRON INTERNETOWYCH PO POLSKU
http://www.praca.gov.pl -
serwis informacyjny polskich urzędów pracy. Na stronie znajduje się lista koncesjonowanych pośredników, którzy mają odpowiednie zezwolenia na pośrednictwo pracy za granicą.

http://europe.justlanded.com/
polski - europejski serwis zawierający przydatne informacje dla osób podejmujących pracę za granicą.

http://www.eures.praca.gov.pl
oficjalny serwis Europejskich Służb Zatrudnienia. Można tu znaleźć ogłoszenia o miejscach pracy, stypendiach, praktykach i stażach. Interaktywna część strony pozwala na zadawanie pytań doradcom.

PRACA W WIELKIEJ BRYTANII

POBYT I ZATRUDNIENIE
Nie jest wymagane zezwolenie na pobyt ani na pracę. Nie ma ograniczeń w dostępie do rynku pracy. Osoby pracujące dłużej niż 1 miesiąc powinny zarejestrować się w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (UK Home Office), aby uzyskać wpis do Systemu Rejestracji Pracowników – wiąże się to z opłatą 70 funtów. Formularz zgłoszenia znajduje się na stronie www.workintheuk.gov.uk (zakładka „Schemes and Programmes”, następnie plik „Worker's Registration Scheme”). Wraz z wypełnionym formularzem należy wysłać oryginał paszportu lub dowodu osobistego, list od pracodawcy potwierdzający zatrudnienie i zarobki, potwierdzenie wpłaty 70 funtów i 2 zdjęcia paszportowe. Na wydanie certyfikatu czeka się zazwyczaj 2-3 tygodnie, można jednak w tym czasie pracować. Od pracowników samozatrudniających się wymagane jest posiadanie numeru ubezpieczenia społecznego w lokalnym biurze Departamentu Pracy i Emerytur (Department for Work and Pensions).
Prawo pobytu w Wielkiej Brytanii uprawniające do ubiegania się o pełen pakiet zasiłków socjalnych otrzymują pracownicy zarejestrowani i zatrudnieni nieprzerwanie przez 12 miesięcy. Wcześniej pracownik ma prawo do niektórych świadczeń – zasiłku na dzieci oraz ulgi podatkowej.
CZAS PRACY I URLOPY
Maksymalny tygodniowy czas pracy to 48 godzin. Pracownik ma prawo do 11-godzinnego dobowego odpoczynku oraz 24 godzinnego odpoczynku tygodniowego. W przypadku pracy ponad 6 godzin dziennie przysługuje mu 20 minutowa płatna przerwa na odpoczynek.
Najczęściej pracodawcy zapewniają 4 tygodnie płatnego urlopu.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
Minimalna płaca wynosi 498 euro miesięcznie.
Pracownicy, którzy zarabiają poniżej minimalnego wynagrodzenia mogą zwrócić się do właściwych pracowników administracji rządowej, którzy rozpatrują skargi, przeprowadzają inspekcje. Mogą również wydawać nakazy, nakładać grzywny, w imieniu pracowników – składać zażalenia do kolegiów. Wszelkie informacje z tym związane można uzyskać po nr tel. 0845 6000 678.
INNE INFORMACJE
– System Rejestracji Pracowników – www.jobcentreplus.gov.uk
– Konsulat Generalny RP w Londynie: (0044) 870 774 2800, 870 774 2802
– Inspekcja pracy w Wielkiej Brytanii: www.hse.gov.uk
– Ambasada Wielkiej Brytanii w Warszawie: tel. 22 311 00 00; e-mail: info@britishembassy.pl;
   www.britishembassy.gov.uk
– Ambasada RP w Londynie: tel. 0 044 870 774 2700; e-mail: polisnembassy@org.uk; www.london.polemb.net

                                                                                                                                                                                    
PRACA W IRLANDII

POBYT I ZATRUDNIENIE
Irlandia podobnie jak Wlk. Brytania otworzyła rynek pracy dla obywateli nowych krajów członkowskich. Nie jest potrzebne zezwolenie na pobyt. Niemniej w przypadku, gdy ktoś zamierza pozostać dłużej w Irlandii – warto postarać się o nie. Należy natomiast uzyskać numer podatkowy „PPS Number” potrzebny m.in. w banku – do otwarcia konta, w urzędzie skarbowym, urzędzie ubezpieczeń społecznych. Do załatwienia tych formalności niezbędny jest paszport oraz dokument potwierdzający źródło utrzymania. Cudzoziemcowi pracującemu w Irlandii przysługują te same prawa pracownicze i ochrona prawna, co pracownikowi irlandzkiemu.
CZAS PRACY I URLOPY
Maksymalny tygodniowy czas pracy wynosi 48 godzin. Pracownik pracujący przez 4-5 godzin ma prawo do 15 minutowej przerwy. Gdy czas pracy wynosi ponad 6 godzin, przerwa może trwać 30 minut. Długość urlopu zależy od ilości przepracowanych godzin. Pracownikowi należą się minimum cztery tygodnie płatnego urlopu w ciągu roku. Takie prawo obowiązuje osoby, które u tego samego pracodawcy przepracowały 1365 godzin. Jeżeli ktoś pracuje krócej, jeden tydzień urlopu przysługuje mu po przepracowaniu trzech miesięcy.
Indywidualne kontrakty mogą przewidywać wydłużenie urlopu.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
Każdy pracownik posiadający pozwolenie na pracę ma gwarantowaną minimalną stawkę wynoszącą 7 euro za godzinę, ale z reguły płace kształtują się one na poziomie 8 – 10 euro (stawki dla specjalistów z wyższym wykształceniem wynoszą powyżej 10 euro). Prawo nie reguluje stawek za godziny nadliczbowe – są one zależne od pracodawcy (najczęściej jest to 1,5 stawki godzinowej). Od 1.07.2007 minimalne miesięczne wynagrodzenie wynosi 1462 euro.
INNE INFORMACJE
– Biuro informacji ds. praw pracowniczych – www.entemp.ie
– Inspekcja pracy w Irlandii – www.hsa.ie
– Sąd ds. Kodeksu Pracy i Stosunków Prawnych – www.labourcourt.ie
– Ambasada RP w Dublinie: tel. (0-03531) 2830-855; e-mail: polembas@iol.ie ; www.polishembassy.ie
– Ambasada Irlandii w Warszawie: tel.(22) 849 66 33; e-mail: ambasada@irlandia.pl ; www.irlandia.pl
                                                                                                                                                                                    
PRACA W NIEMCZECH

POBYT I ZATRUDNIENIE
W ciągu 7 dni od daty wjazdu należy zgłosić się do najbliższego urzędu meldunkowego (Meldenstelle, w Berlinie – Bürgeramt) w celu uzyskania potwierdzenia zameldowania.
Można przebywać bez zezwolenia do 3 miesięcy, choć wymagane są środki finansowe na utrzymanie. W wypadku pobytu dłuższego, należy zgłosić się do Urzędu ds. Cudzoziemców po zezwolenie na pobyt (EG-Aufenthaltsbewilligung).
Aby je otrzymać, wymagane jest zezwolenie na pracę. Występuje o nie niemiecki pracodawca. Wraz z wnioskiem należy przedłożyć aktualny paszport lub dowód osobisty, 2 fotografie, dokument potwierdzający cel pobytu, dokumenty potwierdzające posiadanie odpowiednich środków finansowych oraz zaświadczenie o posiadaniu ubezpieczenia medycznego. Pozwolenia są wydawane przez Urząd Pracy (Arbeitsamt) po uprzednim zbadaniu rynku pracy i stwierdzeniu, że nie ma na dane stanowisko chętnej osoby będącej obywatelem Niemiec – trwa to zwykle parę tygodni.
Ograniczeniom podlega zatrudnienie w sektorze budowlanym, przy dekorowaniu i sprzątaniu wnętrz oraz pojazdów. W tych sektorach może pracować jedynie liczba pracowników określona kontyngentem.
Pracownicy w wieku 18-40 lat mający odpowiednie wykształcenie mogą pracować na podstawie szczególnej umowy z tzw. pracownikiem-gościem (Gastarbeitervertrag).
CZAS PRACY I URLOPY
Dzienny czas pracy nie może przekroczyć 10 godzin, a tygodniowy 60 godzin. Wymiar corocznego płatnego urlopu wynosi 20 dni.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
Ustalane jest w zbiorowych układach pracy dla poszczególnych branż.
INNE INFORMACJE
– Ambasada RP w Berlinie: (0-049 30) 22313 0, www.botschaft-polen.de
– Federalne Ministerstwo Gospodarki i Pracy: http://www.bmas.bund.de
– Federalna Agencja Pracy: www.arbeitsagentur.de
                                                                                                                                                                                    

PRACA WE WŁOSZECH

POBYT I ZATRUDNIENIE
Ponieważ włoski rynek pracy jest otwarty dla polskich pracowników od 1 sierpnia 2006 r., Polacy po trzech miesiącach pobytu we Włoszech mają obowiązek zarejestrować się w miejscowym Ufficio Anagrafe del Comune (włoski odpowiednik polskiego urzędu stanu cywilnego). Należy tam przedstawić dokumenty poświadczające działalność zawodową albo wykazać, iż posiada się wystarczającą liczbę pieniędzy na życie i ubezpieczenie medyczne. Na tej podstawie wydawany jest certyfikat poświadczający powyższe dane, który zastępuje kartę pobytu.
CZAS PRACY I URLOPY
Maksymalny tygodniowy czas pracy wynosi 48 godzin a dzienny – 12. Wymiar corocznego płatnego urlopu wynosi 20 dni.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
Ustalane w zbiorowych układach pracy dla poszczególnych branż.
INNE INFORMACJE
– Wydział Konsularny Ambasady RP w Rzymie: www.consolatopolacco.it (0-03906) 322-3990, (0-03906) 362-04300
– Konsulat Generalny RP w Mediolanie: 0039/02/4801-8978, 4801-9084, 4801-9312
– Informator dla pracowników w języku polskim: www.infopolonia.it/vademepl.html
– Resort pracy w Rzymie: tel.063 6754780; e-mail: allargamentoue@welfare.gov.it
                                                                                                                                                                                    
PRACA WE FRANCJI

POBYT I ZATRUDNIENIE
Trzeba posiadać kartę pobytu i kartę pracy. Wniosek o kartę pobytu należy złożyć w ciągu 3 miesięcy od przybycia, z poświadczeniem zatrudnienia od pracodawcy. Rodzaj zezwolenia na pracę zależy od okresu trwania umowy:
l umowa na okres krótszy niż 1 rok lub dla pracowników oddelegowanych: wymagane jest tymczasowe zezwolenie na pracę (APT). Jest ono wydawane na okres 9 miesięcy. Czas trwania i okres ważności karty pobytu zależy od czasu trwania tymczasowego zezwolenia na pracę. Ten rodzaj zezwolenia nie pozwala na zmianę pracodawcy, ani na pozostanie we Francji dłużej, niż wynika to z tymczasowego zezwolenia na pracę.
l umowa zawarta na 1 rok lub dłużej: wydawana jest jedna karta pobytu i pracy (CST – karta czasowego pobytu) z adnotacją „pracownik”. Karta ważna jest przez rok i podlega odnowieniu. Posiadacz tej karty może zmienić pracodawcę.
Osoby zamierzające otworzyć we Francji własne przedsiębiorstwo otrzymują od Prefektury kartę pobytu (Communauté Européenne) ważną 10 lat (karta ta nie uprawnia do podejmowania pracy najemnej)
CZAS PRACY I URLOPY
Praca powyżej 35 godziny tygodniowo – to już godziny nadliczbowe. Osobie zatrudnionej we Francji przysługuje co najmniej 11 kolejnych godzin odpoczynku dobowego. Zatrudnieni nie powinni pracować więcej niż 180 godzin nadliczbowych rocznie.
Za pełny rok pracy przysługuje 30 dni roboczych urlopu (dni robocze przypadają od poniedziałku do soboty).
WYNAGRODZENIE ZA PRACĘ
Ok. 1280 euro (stan na 1.07.2007). Ponadto funkcjonują wyższe stawki określone w układach zbiorowych.
INNE INFORMACJE
– Ambasada RP w Paryżu: tel. (0-033) 14 31 73 405, www.ambassade.pologne.net
– Konsulat Generalny RP w Paryżu: tel. (0-033) 14 31 73 422, 14 31 73 474, www.ambassade.pologne.net
– Konsulat Generalny RP w Lille: tel. (0-033) 3-2006-5030
– Konsulat Generalny RP w Lyonie: tel. (0-033) 04 78-93-14-85, www.lyon.consulat.pologne.net/pl/consulat.htm
- Inspekcja pracy we Francji : www.sante-securite.travail.gouv.fr
                                                                                                                                                                                    
PRACA W BELGII

POBYT I ZATRUDNIENIE
W ciągu 8 dni od przyjazdu osoba poszukująca pracy musi zarejestrować swój pobyt w służbie ds. cudzoziemców – w administracji gminnej. Po otrzymaniu zaświadczenia o wpisie do rejestru cudzoziemców – wydawane jest czasowe pozwolenie na pobyt, które jest ważne przez 5 miesięcy. Polski obywatel musi posiadać zezwolenie na pracę (belgijski pracodawca składa wniosek o zezwolenie na zatrudnienie obcokrajowca*). Pracownik zamierzający przebywać w Belgii dłużej niż 3 miesiące musi wystąpić przed wyjazdem o tymczasowe zezwolenie na pobyt („visa type D”) do Ambasady Belgii lub konsulatu (jeśli zamierza przebywać w Belgii krócej niż 3 miesiące - powinien zarejestrować się w ciągu 3 dni od przybycia – zaniedbanie grozi sankcjami karnymi).
* od 1 kwietnia 2007 władze belgijskie wprowadziły obowiązek rejestracji pracowników zagranicznych, którzy podejmują tymczasową pracę w Belgii – w ramach projektu Limosa.
CZAS PRACY I URLOPY
Czas pracy nie może przekroczyć 8 godzin dziennie oraz 39 godzin tygodniowo (w rzeczywistości limity te wynoszą – 9 godzin dziennie i 38 tygodniowo). W niedzielę dzień wolny jest obowiązkowy (pracują tylko określone grupy zawodowe). Pracownik ma prawo do przynajmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdym 24-godzinnym okresie między zakończeniem a rozpoczęciem pracy. Po 6 godzinach pracy przysługuje co najmniej 15 minut przerwy. Liczba nadgodzin w ciągu 3 miesięcy nie może przekroczyć 65 godzin.
Po upływie 12 miesięcy od momentu zatrudnienia pracownikowi przysługuje 24-dniowy urlop. Pracownicy posiadający dzieci w wieku szkolnym mają pierwszeństwo w uzyskaniu urlopu w okresie wakacyjnym.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
Płace ustalane są w układach zbiorowych, które zawierane są pomiędzy związkami zawodowymi a przedstawi-cielami pracodawców. Minimalne wynagrodzenie w Belgii wynosi ok. 1234 euro.
INNE INFORMACJE
– Portal o Belgii w Polsce - http://www.belgium.pl
– Ambasada Polski w Belgii - tel. (0-0322) 739-01-01 lub 00 , fax. (0-0322) 736-18-81,
   e-mail: polambbxl@skynet.be , http://www.polembassy.be
– Urząd ds. Cudzoziemców - http://www.dofi.fgov.be/
– Konsulat Generalny RP – tel.0032 279 90 100 lub 101, fax. 00 322 7364459, e-mail: info@konsulat.be;     
   http://www.konsulat.be/
– Inspekcja Pracy w Belgii - http://www.socialsecurity.fgov.be
                                                                                                                                                                                    
PRACA W HOLANDII

POBYT I ZATRUDNIENIE
Od 1 lipca 2007 holenderski rynek pracy został otwarty dla obywateli 8 nowych państw członkowskich, które przystąpiły do Wspólnoty w 2004 r. (w tym Polska). Pozwolenie na prace nie jest wymagane, ale pracownik powinien mieć przy sobie dowód osobisty nawet w miejscu pracy.
CZAS PRACY I URLOPY
W Holandii nie wolno pracować dłużej niż 12 godzin w trakcie w trakcie jednej zmiany i średnio 48 godzin na tydzień. Nadgodziny dopuszczalne są sporadycznie. Każdemu pracownikowi przysługuje 11-godzinny odpoczynek, który raz w tygodniu można skrócić do 8 godzin (raz w tygodniu musi mieć 36 godzin nieprzerwanego odpoczynku). Na nocnej zmianie można pracować nie dłużej niż 40 godzin tygodniowo. Po takiej zmianie przysługuje pracownikowi 14 godzin odpoczynku, a po trzech (lub więcej) zmianach nocnych – min. 46 godzin odpoczynku.
Długość urlopu wypoczynkowego na ogół reguluje umowa o pracę lub umowa zbiorowa. Niemniej istnieje gwarantowane minimum i wynosi ono czterokrotność liczby godzin pracy w tygodniu. Większość umów zbiorowych ustala wymiar urlopu wyższy niż prawne minimum (20-30 dni w roku dla pracownika zatrudnionego na pełny etat).
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
Płaca minimalna dotyczy pełnego tygodnia pracy, bez nadgodzin i jest gwarantowana prawnie. Pracownikom poniżej 23 roku życia przysługuje młodzieżowa praca minimalna. Dwa razy do roku płace minimalne dostosowywane są do zmieniających się płac.
INNE INFORMACJE
– Prawa i obowiązki pracowników z Polski: http://docs.minszw.nl/pdf/4/2006/4_2006_1_15250.pdf
– Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej : www.szw.nl (tylko w jęz. niderlandzkim) lub www.employment.gov.nl
– Strona holenderskiej inspekcji pracy: www.arbeidsinspectie.szw.nl
– Ambasada RP w Holandii: tel. +31 (0) 70 7790100; e-mail: ambhaga@polamb.nl
– Ambasada Holandii w Polsce; tel. +48 22 559 12 00; e-mail: war@minbuza.nl
– Praca w Holandii: www.werk.nl
                                                                                                                                                                                    
PRACA W HISZPANII

POBYT I ZATRUDNIENIE
Od 1 maja 2006 pracownicy z Polski nie potrzebują zezwolenia na pracę w Hiszpanii. Jeśli pracownik z Polski nie znalazł wcześniej pracodawcy – powinien zarejestrować się w lokalnym urzędzie pracy (Oficina de Empleo). Rejestracja w nim jest nieodpłatna i odbywa się w języku hiszpańskim. Podczas rejestracji wymagany jest paszport lub dowód osobisty oraz adres korespondencyjny. Należy przedstawić również numer identyfikacji obcokrajowca N.I.E. (Numero de Identitad Extranjera) – można go otrzymać w komisariacie policji.
CZAS PRACY I URLOPY
Maksymalny tygodniowy wymiar czasu pracy wynosi 40 godzin a dzienny 9. Wymiar corocznego płatnego urlopu wynosi 22 dni.
Nadgodziny nie mogą przekroczyć 80 godzin rocznie. Można je również rekompensować wolnymi dniami.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
W roku 2007 miesięczna minimalna stawka wynagrodzenia wynosi 570,6 euro.
INNE INFORMACJE
– Wydział Konsularny Ambasady RP w Madrycie: tel. (+34) 91-373 60 49, 913769542, 913769544,
   0034-91-5901280, www.polonia.es
– Ambasada Królestwa Hiszpanii w Polsce: (0-22) 622 42 50, ul. Myśliwiecka 4, Warszawa
- Inspekcja pracy w Hiszpanii: www.mtas.es/insht/sistemas/inspec.htm
– Ministerstwo Pracy: http://www.mtas.es/
– Narodowy Instytut Zatrudnienia: http://www.inem.es/ciudadano/empleo/eures/eures.html
                                                                                                                                                                                    
PRACA W NORWEGII

POBYT I ZATRUDNIENIE
W Norwegii można szukać pracy przez 6 miesięcy, lecz uprzednio należy zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy w urzędzie publicznych służb zatrudnienia (AETATEN) – w innym wypadku okres dozwolonego pobytu wynosi 3 miesiące. Przed podjęciem pracy wymagane jest zezwolenia na pobyt z możliwością podjęcia pracy (nie – jeśli osoba zatrudnione jest w zagranicznym przedsiębiorstwie) , które można uzyskać w norweskich placówkach dyplomatycznych, jak i w norweskich komisariatach policji. Niezbędne jest także ubezpieczenie wypadkowe oraz zadowalające warunki mieszkaniowe. Pozwolenia na pobyt stały otrzymają osoby, które przebywają w Norwegii przez 3 lata (bez przerwy).
CZAS PRACY I URLOPY
Ustawowo czas pracy nie powinien przekraczać 9 godzin dziennie i 40 tygodniowo. Niekiedy, po uzgodnieniach - tygodniowy czas pracy może wynosić od 48 do 54 godzin. Pracodawcy mają obowiązek nanieść na listę płac liczbę nadgodzin tygodniowo oraz w skali całego roku.
Pracownik ma prawo do 25 dni urlopu (w ciągu roku urlopowego), z sobotami, które choć są dniami wolnymi od pracy – liczą się jak dni robocze. Od 1 czerwca do 30 września pracownik ma prawo wziąć 3 tygodnie nieprzerwanego urlopu.
MINIMALNE WYNAGRODZENIE
W Norwegii nie obowiązuje wynagrodzenie minimalne. Wysokość pensji uzależniona jest od umów płacowych, które zawierane są pomiędzy pracodawcą a organizacjami pracowniczymi lud od specjalnych porozumień płacowych pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Płace nie są automatycznie dostosowywane do kosztów utrzymania.
INNE INFORMACJE
– polskojęzyczna infolinia dla osób, które chcą podjąć pracę w Norwegii: tel. 815 48 222, kier. 47, następnie należy wybrać cyfrę 1 i po kolejnym połączeniu podać hasło: POLSKI. Infolinia czynna jest w piątki od 09.00 do 14.00. Od konsultantów można uzyskać informacje związane z regulacjami dotyczącymi rynku pracy w Norwegii (infolinia nie służy do poszukiwania prac); e-mail: svartjenesten@arbeidstilsynet.no - odpowiedzi udzielane są również w jęz. polski, z tym, że trzeba na nie dłużej czekać.
– Ambasada Norwegii w Polsce: www.amb-norwegia.pl; e-mail: emb.warsaw@mfa.no
– Ambasada RP w Oslo: tel. +47 22 55 55 36; e-mail: polavd@online.no; http://www.oslo.polemb.net
– Dział Konsularny Ambasady Norwegii w Warszawie, tel. 22 629 09 36 – godz. urzędowania pn-pt. 10.00-13.00 
   (poza środą)